حمله رژیم اسرائیل به قطر حمله به مفهوم میانجیگری بود
سخنگوی وزارت امور خارجه قطر، ماجد الأنصاری، در گفتوگو با پادکست «مواكبة» در «العربی الجدید» تأکید کرد که نباید اجازه داده شود رژیم اسرائیل اجرای توافق غزه و گذار به مرحله دوم را مختل کند. او اشاره کرد که تلاش از طریق طرف فلسطینی برای یافتن دو جنازه باقیمانده ادامه دارد تا هرگونه بهانهجویی اسرائیل بیاثر شود.
الماجدی
گفت از روز نخست جنگ، تلاش قطر و همه کشورهای منطقه روشن بود: پایان فوری و سریع جنگ. این جنگ متأسفانه دو سال به طول انجامید، و جامعه جهانی حتی در دو دوره آتشبس موفق به پایان دادن به فاجعه غزه نشد. بنابراین تمرکز قطر در کار بر «طرح دونالد ترامپ» بر سه شاخص بود:
۱. پایان جنگ و توقف خونریزی،
۲. ورود کمکها به غزه،
۳. جلوگیری از هرگونه اشغال یا الحاق اراضی فلسطینی.
او افزود چالشهای بزرگی در اجرای طرح وجود داشت، از جمله عدم پایبندی اسرائیل به آتشبسهای پیشین و میزان و نوع کمکهای ورودی. این چالشها در ۴۷ روز اجرای توافق نیز ادامه یافت. اکنون هدف قطر و شرکای منطقهای گذار از مرحله اول به مرحله دوم و رسیدن به صلح پایدار برای پایان کامل جنگ در غزه است.
وی در خصوص مسئله تحویل اجساد تبیین کرد که همه میدانستند بیرون آوردن اجساد چالشبرانگیز است. اکنون که تنها دو جنازه باقی مانده، این خود دستاوردی مهم برای طرفهای دخیل در استخراج اجساد و برای میانجیها است. او تأکید کرد نباید اجازه داد اسرائیل بهخاطر این دو جنازه اجرای توافق را متوقف کند، درحالیکه تلاشها برای یافتن آنها ادامه دارد.
شیوهای استفاده شد همان مدل آتشبس قبلی است: اتاق عملیاتی در مصر با حضور قطر، مصر و امریکا برای نظارت بر اجرای توافق و ثبت تخلفات. این اتاق امکان واکنش سریع و تماس مستقیم با طرفین را فراهم میکند تا هر تخلفی به پایان آتشبس منجر نشود.
اتاق مذکور ۲۴ ساعته فعال است و خطوط ارتباطی آن باز است.
آیا نقش قطر در میانجیگری کاهش یافته؟
الأنصاری گفت قطر همچنان در اتاق قاهره فعال است. نقش اصلی قطر همیشه رساندن وساطت به پایان جنگ بوده است. با وجود چالشها، بخش بزرگی از این هدف محقق شده است. او تأکید کرد در «روز بعد» غزه، جامعه جهانی مسئول هدایت بازسازی و خروج از جنگ است.
نمیتوان گفت تصویر کاملاً روشن است، اما اصولی درباره مدیریت محلی، مسائل امنیتی و تعهدات طرفین توافق شده است. هنوز راه درازی برای رسیدن به سازوکارهای عملی باقی مانده.
قطر چه کمکهایی به غزه ارائه میدهد؟
پس از ازسرگیری ورود کمکها، قطر کمکهای خود را به غزه از سر گرفته است. مشکل همیشه کمبود کمک نبود، بلکه ورود کمکها بود و همه میدانند چه طرفی مانع ورود است. اکنون کمکها وارد میشود اما مقدار آن کمتر از ۱۰ درصد نیازهای مردم غزه است. بحران انسانی بیسابقه است و نیاز به عملیات بینالمللی گسترده دارد. قطر همچنان به کمکرسانی ادامه میدهد.
الأنصاری گفت گفتوگوها درباره این نیرو توسط امریکا هدایت میشود. موضع قطر این است که امنیت در غزه باید فلسطینی باشد، اما حضور نیروهای بینالمللی برای اجرای توافق ضروری است. او از تصمیم شورای امنیت درباره این نیرو استقبال کرد و گفت جزئیات تشکیل و وظایف در دست بحث است.
وی افزود که قطر و کشورهای عربی هرگونه کوچ اجباری یا داوطلبانه را «جنایت» میدانند. توافق گرچه چارچوبی برای منع کوچ تعیین کرده است، اما نگرانیها همچنان باقی است.
الأنصاری گفت قطر از پیش از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ نسبت به اقدامات رژیم اسرائیل در کرانه باختری هشدار داده بود. او گفت «آنچه امروز در کرانه میبینیم، پروژه الحاق واقعی است». قطر با شرکای منطقهای و امریکا کار میکند تا کرانه باختری در سایه تمرکز جهانی بر غزه فراموش نشود.
وی افزود: میزبانی دفتر سیاسی حماس از ابتدا بخشی از وساطت قطر بود. هنگامی که وساطت متوقف شد، دلیل وجود دفتر نیز از بین میرفت. اکنون که وساطت ادامه دارد، بحث درباره خروج دفتر زودهنگام است.
قطر سابقه طولانی در وساطت از ۲۰۰۶ دارد. او گفت قطر توان «بیطرفی تاکتیکی» دارد که اجازه میدهد با همه طرفها گفتوگو کند و همین باعث موفقیت وساطتها شده است.
وی تبیین کرد که هیچ حملهای به حاکمیت قطر قابل قبول نیست. حمله اسرائیل به منطقه مسکونی در دوحه نیز با شدیدترین ابزار سیاسی، حقوقی و دیپلماتیک دنبال شد. قطر همه گزینهها را باز گذاشته و تدابیر امنیتی لازم را اتخاذ کرده است. او گفت حمله اسرائیل «نه فقط به قطر، بلکه به مفهوم میانجیگری» بود.